Szczepienie przeciw HPV jest jedną z najważniejszych metod profilaktyki zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego i chorób, które mogą być ich konsekwencją. Szczepionki chronią przed typami HPV odpowiedzialnymi za rozwój m.in. raka szyjki macicy oraz innych nowotworów związanych z zakażeniem tym wirusem. Największe korzyści ze szczepienia uzyskuje się przed kontaktem z HPV.
HPV szczepionka – jak skutecznie chroni przed zakażeniem?
HPV szczepionka pobudza układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał przeciw określonym typom wirusa. Badania kliniczne wykazały bardzo wysoką skuteczność szczepień w zapobieganiu przetrwałym zakażeniom oraz zmianom przednowotworowym wywoływanym przez typy HPV objęte szczepionką – szczególnie u osób, które wcześniej nie miały z nimi kontaktu.
Skuteczność szczepienia znajduje potwierdzenie również w obserwacjach populacyjnych prowadzonych po wprowadzeniu programów szczepień. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że w krajach oceniających efekty takich programów odnotowano znaczne ograniczenie liczby zakażeń HPV, brodawek narządów płciowych oraz zmian wysokiego stopnia szyjki macicy.
Jak długo działa szczepionka przeciw HPV?
Dostępne dane wskazują, że ochrona po szczepieniu przeciw HPV jest długotrwała. Według CDC badania prowadzone przez ponad 10 lat nie wykazały osłabienia skuteczności ochronnej. W obserwowanych grupach osób zaszczepionych ochrona pozostawała na wysokim poziomie także po około 12 latach. Badania dotyczące jej dalszego utrzymywania się są kontynuowane.
Obecne dane nie wskazują więc, aby odporność uzyskana dzięki szczepieniu szybko zanikała. Nie ma też dowodów świadczących o regularnym spadku ochrony wraz z upływem czasu.
Od czego zależy skuteczność szczepienia HPV?
Najważniejsze znaczenie ma moment wykonania szczepienia. Szczepionki przeciw HPV mają charakter profilaktyczny – zapobiegają nowym zakażeniom, ale nie służą do leczenia już istniejącej infekcji HPV ani zmian chorobowych, które powstały wcześniej. Z tego względu szczepienie jest szczególnie korzystne przed rozpoczęciem aktywności seksualnej i potencjalnym kontaktem z wirusem.
Istotne jest również zastosowanie schematu szczepienia odpowiedniego do wieku i sytuacji zdrowotnej pacjenta. W Polsce powszechny program szczepień przeciw HPV dla osób od ukończenia 9. do ukończenia 14. roku życia przewiduje schemat dwudawkowy z odstępem 6–12 miesięcy.
Szczepienie przeciw HPV jako długoterminowa profilaktyka
Szczepionka przeciw HPV zapewnia długotrwałą ochronę przed typami wirusa objętymi danym preparatem. Jej znaczenie wykracza poza samo ograniczenie ryzyka zakażenia – celem szczepienia jest przede wszystkim zmniejszenie prawdopodobieństwa rozwoju zmian przednowotworowych i nowotworów związanych z HPV.
W przypadku pytań dotyczących szczepienia, liczby potrzebnych dawek lub możliwości rozpoczęcia szczepienia w określonym wieku warto skonsultować się z lekarzem. Pozwala to dobrać schemat odpowiedni do wieku, historii szczepień i indywidualnej sytuacji zdrowotnej pacjenta.
